Lief Oeganda

Ik dacht: ik ga Oeganda helpen
Maar jij, Oeganda, leert mij mezelf begrijpen

Ik dacht: ik ga Oeganda dingen leren
Maar jij, Oeganda, leert mij bewonderen

Ik dacht: mijn ouders zijn normaal voor mij
Maar jij, Oeganda, laat mij zien hoe belangrijk ze voor me zijn

Ik dacht: dat ik geen zelfvertrouwen had
Maar jij, Oeganda, laat me zien dat ik er mag zijn
Ik dacht: de mensen zijn zielig hier
Maar jij, Oeganda, laat me deze mensen bewonderen om hun kracht

Ik dacht: ik ken mijzelf
Maar jij, Oeganda, laat aan mijzelf zien wie ik echt ben

Marjon


Oorlogsverhalen bij de waterbron

We lopen over een zanderig pad, Williane, haar buddy Violet, Daniël, Ylva, Nicolette en ik. Opeens slaat Violet linksaf. We lopen over een smal pad met aan weerszijden enkele hutjes. Na een lang onbewoond gebied staan er aan het eind van het pad weer enkele hutjes. Als we aan komen lopen komt er een vrouw gillend van vreugde op ons af. Eén voor één omarmt ze ons. Ik voel me hier welkom.
Violet laat haar huis zien. Het is een groot huis vergeleken met andere hutjes die in de omgeving staan. De muren zijn gemaakt van modder en het dak van golfplaten. Ze heeft een klein kamertje voor zichzelf, met daarin alleen een bed. Als we weer buiten zijn laat de hele familie trots zien hoe ze alcohol maakt. Viola vertelt dat ze boven een vuurtje een pot neerzetten met daarin cassave en gist. Als ze dit lang koken komt er pure alcohol uit. Dit laten  ze afkoelen en dan kunnen ze het verkopen op de markt. Voor 20 liter alcohol krijgen ze 90.000 shilling. Dit is 30 euro. Het geld dat ze hiermee verdienen, gebruiken ze om hun kinderen naar school te laten gaan.
 Voor het maken van alcohol is veel cassave nodig. Viola laat zien dat haar familie dit zelf verbouwt. Cassave is de wortel van een plant, die uit de grond gehakt moet worden. Eerst doet Viola het voor en dan mogen ook wij het proberen. Als ik het probeer moet heel de familie lachen. Het is zwaar en lastig werk omdat je niet precies weet waar de cassave in de grond zit. Hierna gaan we water halen. We moeten best een stukje lopen. Uiteindelijk komen we aan bij de waterbron. Het is er druk. Er staan kinderen, die water in hun jerrycan doen. Ook zitten er oude vrouwen in het gras gezellig te kletsen. Er staat een hele rij met jerrycans die gevuld moeten worden.  Ik  besluit bij een groep vrouwen te gaan zitten en kom al gauw in gesprek met één van de vrouwen. Ze is lerares op de Ateri Primairy School, één van de scholen die wij deze week regelmatig hebben bezocht.  Ze vertelt hoe het is om les te geven in Oeganda. Algauw gaat het gesprek over de oorlog tussen de rebellengroep Lord’s Resistance Army (LRA) en het regeringsleger. Ze zegt: “Als je mijn zus zou zijn, zouden  ze me dwingen je te onthoofden. Als ik dit niet zou doen zouden ze mij doden.”. Ik schrik en zie het verdriet in haar ogen. Ze vertelt me dat ze samen met haar ouders naar de stad gevlucht is. Het is verschrikkelijk om te horen wat ze allemaal heeft meegemaakt, maar ik bewonder de vrouw enorm. Ondanks haar ervaringen met de LRA heeft ze zelfvertrouwen en zet ze zich in voor jongeren in Oeganda door hen te onderwijzen.
Met gevulde Jerrycans lopen we terug naar de hut van Violet. We nemen afscheid van haar en haar familie. Morgen zullen we haar en haar familie weer zien bij de grote dag, het sportgala!

Iris


Investeren in het onderwijs

Niet alle kinderen in Oeganda hebben de kans om naar school te gaan. De bedoeling van de overheid is dat alle kinderen naar school gaan. Daarom heeft de overheid een aantal jaar geleden besloten om Primary School gratis te maken: een goed idee dat helaas niet goed uit de verf is gekomen.
Het blijkt dat de toelage die de overheid aan de scholen geeft niet genoeg is om de leerlingen te voorzien in goed onderwijs. Een bijdrage van de ouders wordt ook verwacht. Ten eerste moeten de boeken en de schooluniformen door de ouders worden betaald. Daarnaast is er het probleem dat leerlingen vaak geen lunch bij zich hebben, wat er voor zorgt dat zij zich niet goed kunnen concentreren in de klas. De school probeert lunches aan te bieden, maar heeft hiervoor geld nodig van de ouders. Veel ouders willen dit niet  betalen, omdat ze onder andere op de radio hebben gehoord dat Primary School gratis is en dat de overheid betaalt.
Kortom: de subsidie van de overheid is niet genoeg om de kosten te dekken, en omdat ouders niet willen bijdragen aan het schoolgeld, is het gevolg dat er slecht onderwijs is.
Hiernaast zien veel ouders het belang van school niet in, bijvoorbeeld omdat ze zelf niet naar school zijn geweest. Dit is vooral het geval bij meisjes. Als een meisje naar school gaat, waarvoor de ouders moeten betalen, en het meisje vervolgens trouwt zal de investering van haar ouders verdwijnen. Het meisje vertrekt met al haar kennis naar de familie van haar man. Vanaf dit moment is dit haar familie en hebben haar eigen ouders er niks aan dat hun dochter naar school is gegaan.
LACCODEF (partnerorganisatie van Edukans) probeert op deze problemen in te spelen. LACCODEF werkt hard om ouders te betrekken bij het onderwijs en ze bewust te maken van het belang van onderwijs. Een manier waarop ze dit doen, is het houden van open dagen. Een voorbeeld van zo’n open dag is de advocacy day waar wij morgen aan deelnemen. Het is een ceremonie waarbij de plaatselijke bevolking is uitgenodigd en studenten gaan vertellen over hoe school hun een kans geeft op een toekomst. Zo proberen ze de ouders, die hun kinderen niet naar school sturen, over te halen om een hun kind wel naar school te laten gaan.
Andere punten waar LACCODEF zich op richt zijn de training van de PTA’s en SMC’s (managementteams), beloning bij afronding van de Primary School als rolmodel naar ouders en vrouwengezondheid en –veiligheid op school. LACCODEF werkt hard aan het bereiken van resultaten en wij ervaren deze week hoe goed zij daarmee op weg zijn.

Marjon