Verborgen verdriet

Je ziet het niet van buiten.
Ze verbergen verdriet met een lach.
Het is te moeilijk om te uiten,
dus denken ze aan een nieuwe dag.
Maar ze hebben tranen in hun ogen,
van de wonden in hun hart.
Dus ze denken aan de toekomst,
en laten het verleden zwart.

Maar als je heel goed in hun ogen kijkt,
zie je meren van verdriet.
Met oorlog dat op het netvlies brandt,
en de hoop die hen verliet.
Je voelt de machteloosheid en ook het gemis.
Maar je krijgt ze er niet onder,
zolang er nog een morgen is.

Mayke



Dagverslag

“Tring, tring, tring!” zegt de wekker. Ik kijk op mijn wekker en zie dat het 06:15 is. Vandaag is het een bijzondere dag voor ons, dus snel uit bed!
Vandaag zijn we op de Awiodyek school, wat ‘hoofd van een hyena’ betekent in lokale taal.  We zijn extra vroeg vertrokken zodat we een keer het begin van de week mee kunnen maken, de assembly.
Voordat de weekopening begint, vegen de kinderen het schoolplein. Na een hoop handen- en voetenwerk weet ik een bezem, een bij elkaar gebonden bos takken, te bemachtigen en help ze een handje. Als dan “de bel” gaat, verzamelen alle kinderen zich op het schoolplein. Ze staan keurig in rijtjes en heten ons hartelijk welkom met geklap. Daarnaast hijsen ze tijdens de openingsceremonie de vlag en zingen ze liedjes. De ceremonie duurt korter dan gedacht, dus kunnen we eerder beginnen met het instuderen van onze dans, die we woensdag tijdens het sportgala gaan opvoeren. Het duurt even, maar uiteindelijk hebben we de dans allemaal onder de knie. Nu zijn we helemaal klaar om hem aan de buddy’s te leren. Maar voordat we daar aan beginnen, gaan we eerst nog sporten. We beginnen met allerlei verschillende activiteiten zoals touwtje springen, lummelen en voetballen. Daarna gaat Brenda, gymlerares van de Ateri school, met ons aan de slag. Eerst spelen we een spel genaamd cats and dogs. Het is geweldig. Iedereen heeft plezier en lacht. Helaas weten we niet precies wat we wanneer moeten roepen. Na een korte pauze worden we verdeeld in vier teams. We gaan voetballen. Ook al is het verschrikkelijk heet, iedereen doet fanatiek mee. Als iedereen na een korte pauze weer een beetje is bijgekomen, maken we T-shirts. Samen met onze buddy’s zijn gaan we aan de slag. Op de T-shirts schrijven we onder andere een letter. Alle letters samen vormen dan het woord: self esteem (zelfvertrouwen), het thema van deze week. Hierna gaan we nog even oefenen voor het sportgala, waarna de gebruikelijke lunch (rijst, aardappel, stoofvlees, kool en bonen) op ons wacht.

Het fluitje gaat en we verzamelen ons meteen onder de boom. Wanneer iedereen bij elkaar staat worden we in groepjes verdeeld voor het huisbezoek van de buddy’s. Met z’n vijven lopen we naar het huis van Hope toe. Het blijkt maar een minuut lopen, het ligt namelijk vlak achter de school. Als Hope de deur opent, komt ons een typisch Afrikaanse lucht tegemoet. Het is een mix van sterk zweet en muffigheid. We stappen een donkere ruimte binnen, met alleen een klein tafeltje in het midden. Hope leidt ons door het huis. In totaal heeft ze drie kamers. Waarvan een keuken, een huiskamer en een slaapkamer. In de keuken staat een kastje met kopjes, een zak met rijst en erwten en gist. Van het gist wordt alcohol gemaakt, wat ze daarna verkopen op de markt. In de huiskamer staat het kleine tafeltje en twee stoelen, in de slaapkamer één bed met een klamboe en een waslijn. Na de rondleiding lopen we naar de waterput, die nog geen minuut lopen is. We pompen water in een jerrycan en tillen het op ons hoofd naar huis. Bij Hope thuis verbouwen ze aardappelen en mango’s voor eigen gebruik. Als ze er wat van over houden, verkopen ze deze op de markt. Na twee uur meekijken in het huishouden concluderen we dat het hard werken is en dat wij het goed hebben in Nederland. We sluiten af met een kop gekookte melk met suiker. Hierna lopen weer terug naar de school.

Als we andere groepjes spreken, merken we als snel dat we een vrij groot en luxe huis hebben bezocht in vergelijking met hen. Morgen zullen we opnieuw op huisbezoek gaan, ditmaal bij buddy’s van de Ateri school.

Romy, Myrthe en Mayke


Sprakeloos

Daar zit ik dan met mijn buddy Vicky op het grasveld bij de school. Er valt een stilte tussen ons. Dit lijkt mij een geschikt moment om meer te weten te komen over haar ervaring in de oorlog. Wat ik tot nu toe weet over de oorlog hier is dat de rebellen kinderen ontvoerden van scholen hier in Oeganda en ze gebruikten als kindsoldaten in het Leger van de Heer.
Ik vraag of zij of haar familie wat hebben meegemaakt in de oorlog. Ze zegt heel ingehouden dat er niks was. Maar ik geloof het niet en zie aan haar gezicht dat er meer achter zit. Ik vraag toch nog door en pak haar hand vast. Ik zeg tegen haar dat ze me kan vertrouwen. Ik zie dat ze meer open reageert. Dan geeft ze antwoord op mijn vraag en begint te vertellen dat de rebellen haar zus hebben vermoord. Dit maakt mij even sprakeloos.
Gelukkig praat ze uit zichzelf verder en ze zegt dat ze haar hebben doodgeschoten. Ze zegt dat ze hier heel moeilijk over praat en dat het haar zo veel pijn doet. Dan geef ik haar een knuffel. Omdat ik zie dat ze het er moeilijk mee heeft besluit ik er niet meer op in te gaan. Het raakt me erg maar het was tegelijkertijd ook een teken van vertrouwen.

Amal



één groep

De dag werd goed afgesloten met ons dagelijkse M&M-tje (meditatief momentje). Hand in hand lopen we in een lange rij met zijn allen naar buiten. We gaan de hoek om en er staat een grote cirkel met kaarsjes. Iedereen gaat zitten met het gezicht richting de kaarsjes. Tomas zit in het midden en vertelt ons een verhaal over een jongen in een grot, die een betere wereld te zien krijgt maar niet geloofd wordt in zijn vroegere omgeving omdat zij deze wereld niet zo hebben gezien. Hiermee wil Tomas ons duidelijk maken dat iedereen van een andere hoek op de wereld kijkt. Wij kijken anders tegen de wereld aan dan de mensen hier, Oegandezen hebben hele andere normen en waarden. Er is een andere cultuur. Ze hebben hierdoor een heel andere visie over hoe de wereld eruit zou moeten zien. Dit wil niet zeggen dat onze visie op de wereld beter is. Na dit verhaal is er stilte en kijkt iedereen naar de sterren en denkt na. We lopen weer hand in hand terug.

Sanne en Tomas dank je wel.

Emmie en Maureen


Parents Teacher Association

Een probleem in Oeganda is dat leraren vaak ver van school wonen. Hierdoor moeten ze lang reizen en komen vaak te laat op zelfs helemaal niet op school. Als leraar verdien je niet echt veel en vaak hebben leraren nóg een baantje om wat extra geld te verdienen. Leraren die werken op de overheidsscholen krijgen een vast salaris, en als je een dag niet komt opdagen word je gewoon door betaald. Vaak slaan leraren dus een dagje over om wat extra geld te verdienen.
Op onder andere de Awiodyek Primary School hebben ze hier een oplossing voor bedacht. De ouders van de leerlingen hebben vlak bij school huizen voor de leraren gebouwd. Hierdoor hoeven de leraren niet meer te reizen en komen ze gewoon op tijd zodat op tijd kan worden begonnen met de les. Ook wordt het zo aantrekkelijker om leraar te worden. Dit is één van de manieren waarop in Oeganda wordt geprobeerd onderwijs te verbeteren.

Vandaag hebben we de Awiodyek Primary School bezocht, en ben ik wezen kijken in zo’n  huisje van een leraar. Het zijn redelijk mooie huisjes waar de leraar met zijn hele gezin kan wonen. Ook krijgen de leraren een stuk grond bij het huis waar ze wat groenten kunnen verbouwen. Alle huisjes samen vormen echt een soort klein dorpje, compleet met waterpomp en zelfs een kerkje.
Deze huisjes zijn gebouwd door de ouders van de leerlingen, en dit wordt geleid door de Parents Teacher Association (PTA). Dit is een groep van ouders en leraren en hebben als doel om ouders meer betrokken te maken bij school. Dit doen ze bijvoorbeeld doormiddel van de bouw van de leraar huisjes. Ook worden er open dagen georganiseerd waarop ouders met leraren kunnen spreken over de prestaties van hun kind. Een soort rapportbespreking dus.
Ook worden er bijeenkomsten georganiseerd waarop ouders van schoolgaande kinderen andere ouders proberen te overtuigen waarom onderwijs zo belangrijk is voor een kind. Op deze wijze proberen ze meer kinderen naar school te laten gaan.

De PTA is iets wat LACCODEF, partnerorganisatie van Edukans en onze gastheer voor deze week, ondersteunt en probeert te introduceren op meer scholen in de regio. Ik heb zelf gezien dat de PTA zorgt voor beter onderwijs en ik denk dus ook dat het erg belangrijk is dat LACCODEF door gaat met het ondersteunen van deze projecten.

Jeroen